Overvallers aan het woord

We vragen het de overvallers zelf. Dat is het idee achter een studie van de VUB waarbij dertig zware jongens vertellen over de overvallen die ze pleegden. De belangrijkste conclusie is dat vooral een beperkte buit en bewakingsagenten een ontradend effect hebben.

30 daders, één jaar, 143 pagina’s. Dat is het onderzoek naar ‘gewapende overvallen op zelfstandige ondernemers’ in cijfers. Het onderzoek is uitgevoerd door onderzoekers van het vub en werd besteld door minister van binnenlandse Zaken, Joëlle Milquet, die de strijd tegen dergelijke overvallen tot haar prioriteiten rekent.

In totaal werden er dertig diepteinterviews afgenomen. Getuigenissen van veroordeelde en recidiverende daders. Ze vertellen vrijuit over hun gewapende overvallen op bakkerijen, apothekers, juweliers, tankstations en nachtwinkels. Ze praten over hun motivatie, de buit en hoe ze staan tegenover het slachtoffer. Joëlle Milquet wil uit de studie lessen trekken om bij zelfstandigen de preventie op te drijven tegen gewapende overvallen.

Geld Verdienen

Het motief van de daders is niet eenduidig. Ze verwijzen dikwijls naar een problematische jeugd en een haperende schoolloopbaan. Ze zijn er doorgaans van overtuigd dat er geen positieve toekomstperspectieven voor hen zijn weggelegd. Veel van de bevraagde daders hebben problemen om werk te vinden. Ferdi, dader van meerdere gewapende overvallen op buurtsupermarkten, stelt het als volgt: “Je probeert werk te zoeken, maar dat lukt niet altijd. ik weet ook niet wat er vierkant draait of waarom het zo moeilijk is. maar dan doe je waar je goed in bent.” Het zal u niet verrassen dat blijkt dat de daders overvallen plegen omdat ze geld nodig hebben. “Je hebt geld nodig om te overleven en met een gewapende overval kan je dat gemak- kelijk verdienen. In het algemeen is de buit net voldoende”, verklaart Felix die buurtwinkels viseerde.

Sterke daling

Wat wel opvalt is dat preventieve maatregelen zoals camera’s, afroomkluizen en alarmsystemen niet volstaan om in alle situaties de overvallers af te schrikken. doorgedreven preventiemaatregelen kunnen zelfs leiden tot nog meer geweld bij overvallen. Het onderzoek maakt duidelijk welke ingrepen de gewapende overvallers twee keer doen nadenken. Volgens de overvallers zelf hebben vooral een beperkte buit en de aanwezigheid van veiligheidsagenten een ontradend effect.

Top drie preventiemaatregelen

Wat kan u alvast doen om de overvallen in uw stad of gemeente tegen te gaan?

  1. Aangezien geld het belangrijkste motief is, moeten uw zelfstandigen de fysieke buit proberen te beperken. Dat kan met elektronische betaling.
  2. Ook alles wat de toegang tot geld bemoeilijkt, werkt ontradend. Een geldtransport en een goed afgesloten kassa zijn dus ten zeerste aan te raden.
  3. Omdat overvallers een directe confrontatie vermijden, kan een bewakingsagent het verschil maken. Joëlle Milquet is trouwens van plan om bewakingsagenten toe te laten zaakvoerders te beschermen wanneer zij zich op de openbare weg begeven.

Gegevens

Taal waarin het onderzoek is gepubliceerd:
  • En
Leden onderzoeksequipe
  • PASHLEY Veerle
  • ENHUS ELISABETH
Betrokken onderzoeksinstellingen
  • Vrije Universiteit Brussel
Opdrachtgever(s)
  • Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken
Thema's:
  • bewaking
  • bewakingscamera's
  • privébewaking
  • bewakingsfirma
  • zelfstandigen
  • overval